آیا برای جانورانِ زیباتر تبعیض قائل می‌شویم؟

معلوم شده انسان‌ها در حفاظت از گونه‌های در معرض خطر تبعیض قائل می‌شوند. آیا آن‌چه زیباتر است، بیشتر مستحقِ توجه و پرورش است؟ و آیا زیبایی‌طلبیِ ما به تبعیض در حفظ محیط‌زیست منجر نشده است؟

مقالات >

ذهنِ القاگر؛ چگونه از قوهٔ القاء بهره می‌بریم

هر تعامل انسانی یک بازی فکر است. وقتی سعی می‌کنیم بر دیگران نفوذ پیدا کنیم یا آن‌ها را کنترل کنیم، مغز ما به شیوه‌ای عمل می‌کند که گویی شطرنج بازی می‌کنیم. اما آیا نمی‌توانیم استفادهٔ بهتری از آن بکنیم؟

می‌اندیشم؛ پس فرق دارم

از نظر شناخت و معرفتْ انسان‌ها رقیبی در بین حیوانات ندارند. هیچ جانورِ دیگری نتوانسته ماهواره و واکسن و ثروت تولید کند. اما به نظر می‌رسد این برتری بیشتر دلایل بیولوژیک دارد که در طول تاریخ تکوین یافته است…

تضارب ایده‌ها؛ آزمون بلوغ اروپا

وقتی زمانِ تحققِ ایده‌ای فرا می‌رسد، دیگر نمی‌شود جلویش را گرفت. و وقتی ایده‌ای منسوخ می‌شود، دیگر نمی‌شود حفظش کرد. منازعهٔ جدید اروپا و روسیه، جنگِ ایده‌هاست. این یک تضاربِ فکری بین امپریالیسم و دموکراسی است…

کتاب‌های تازه

دموکراسی انجمنی

مهدی جامی

تاملاتی بر هیتلر

زِبستییان هفنر

نیم‌قرن مبارزه و سیاست

سمیه رامش

هشت منظرهٔ توکیو

اوسامو دازای

استالین یا تروتسکی؟

امین اطمینان

ادبیات داستانی >

اروندرود

عماد و گلچهره نشسته بودند روی یک لنج قراضه که از سال‌های جنگ توی اروند جا مانده بود. عماد پاهایش را که از لنج آویزان بود تکان می‌داد. نسیم می‌پیچید توی روسری ژرژت سرمه‌ای گلچهره، طره‌های خرمایی رنگ موهایش…

وَهم

مثل گروهی مورچه که برای فرار از خیس شدن این طرف و آن طرف فرار می‌کنند، غیبِشان زده بود. هیچ وقت نفهمیدم مشکلشان با باران چیست. تاریکی غلیظ این پیاده‌روی خلوت آنقدر وحشتناک بود که باعث می‌شد قلبم بالا بیاید…

رویای شرلی

چیزی از رویای کودکانه شنیدید؟ رویای من دوچرخه یا قصری پر از شکلات نبود، رویای من دیدن روستایی بود که با تصویر آن بزرگ شدم. اولین تصویری بود که هر روز بعد از بیدار شدن از خواب به چشمم میخورد و…

سه مرد

همه جا را تاریکی فراگرفته بود، تنها شعله‌های آتش بودند که پرتوهای نور را سمت سنگ‌ها پرتاب می‌کردند و آن‌ها را نمایان می‌ساختند. صدای زوزه و ناله‌های گوشخراش سیاهی را می‌شکافت و به گوش سه مردی می‌رسید که در…

زیر سقف‌های آلوده

سپهر که چند لحظه‌‌ی پیش، بیست‌‌ودوساله شده، از خواب پا می‌شود. مشتی آب توی صورتش می‌زند. ژیلت رنگ‌ورو رَفته را برمی‌دارد و صورتش را تیغ‌باران می‌کند. هیچ‌وقتِ خدا نتوانسته بود، خودش را تمیز بتراشد. ژیلت…

خیام

آفتاب ظهر بندر به یک وجبی فرق سرم رسیده بود، شرجی هم کلافه‌ترم می‌کرد. همه پولم را برای ورودی استخر داده بودم و حالا فاصله چهار، پنج کیلومتری آنجا تا خانه را باید پیاده گز می‌کردم، همینطوری بی‌حال کنار خیابان…

فلسفه و اندیشه >

در باب قرارداد «ضداجتماعی» ژان‌ژاک روسو

خیلی‌ها «قرارداد اجتماعیِ» روسو را فراخوانی برای آزادی و انقلاب می‌دانند؛ ولی این دروغی بیش نیست. کاری که روسو در این کتاب می‌کند عملا این است که جای یک دیکتاتورِ ظالم را با ظالمی دیگر عوض می‌کند…

لیبرالیسم و سوءتفاهم؛ چرا نمی‌توانیم بی‌خیالِ لیبرالسیم شویم

منطق جاری لیبرال طی دو و نیم قرن گذشته، در کسب بسیاری از حقوق و منافع بشر نقش داشته است. مواقعی که حقوق انسان‌ها رشد کرد، انحصار کمپانی‌ها مهار شد، و رواداریِ عمومی بیشتر شد، وقتی بوده که گفتمان لیبرال غلبه کرده…

سیاست و جامعه >

تضارب ایده‌ها؛ آزمون بلوغ اروپا

وقتی زمانِ تحققِ ایده‌ای فرا می‌رسد، دیگر نمی‌شود جلویش را گرفت. و وقتی ایده‌ای منسوخ می‌شود، دیگر نمی‌شود حفظش کرد. منازعهٔ جدید اروپا و روسیه، جنگِ ایده‌هاست. این یک تضاربِ فکری بین امپریالیسم و دموکراسی است…

فلاکت در دنیا رو به افزایش است؛ و سنجش آن دشوار

عواملی مثل جنگ اخیر در اروپا، تورم، و همه‌گیری کرونا به مردم دنیا فشار آورده است. ولی افزایش بدبختی در سطح دنیا مدت‌ها قبل‌تر یعنی از یک دهه پیش شروع شده بود. چیزهای زیادی می‌تواند علتِ پژمردگی مردم باشد…

هوش مصنوعی؛ مزیت رژیم‌های استبدادی؟

برتری دولت‌هایی مثل چین در هوش مصنوعی، مزیتی قاطع نسبت به دموکراسی‌هاست. اما اگر کشورهای دموکراتیک بخواهند هوش مصنوعی خود را به حد چین برسانند، باید طوری عمل کنند که حقوق اساسی و آزادی‌های مدنی را قربانی نکند…

ارادهٔ جنگیدن…

مقامات اطلاعاتی آمریکا اذعان کردند که ارادهٔ اوکراینی‌ها برای جنگیدن را دست‌کم گرفته بودند؛ برعکسِ محاسبات‌شان در مورد افغانستان، که تخمین می‌زدند دولت افغانستان مدت‌ها در مقابل تروریست‌های طالبان مقاومت کند. چرا؟

دیپلماسی علم؛ یک توهمِ قرن بیست‌ویکمی دیگر

منافع همکاری‌های علمی در حدی که طرفداران دیپلماسیِ علم مدعی بوده‌اند نیست. دیپلماسیِ علم این قدرت را ندارد که با یک تماس مستقیم با مسکو جنگ را تمام کند، بلکه فعلا می‌تواند متحدان واقعی را به هم نزدیک‌تر کند…

فرهنگ، هنر و ادبیات >

آیا برای جانورانِ زیباتر تبعیض قائل می‌شویم؟

معلوم شده انسان‌ها در حفاظت از گونه‌های در معرض خطر تبعیض قائل می‌شوند. آیا آن‌چه زیباتر است، بیشتر مستحقِ توجه و پرورش است؟ و آیا زیبایی‌طلبیِ ما به تبعیض در حفظ محیط‌زیست منجر نشده است؟

«اولیس» در صدسالگی؛ یادگار بشردوستی جیمز جویس

جویس با خاک‌پرستی و ملت‌پرستی مخالف است. سوالی که جویس مطرح می‌کند این است که قدرت‌پرستی و دین‌پرستی و فرقه‌گرایی چه ارزشی در برابر اساس حیات دارد؟ این سوالی‌ست که صد سال پیش او در «اولیس» مطرح کرده بود…

ادبیاتِ دفاع: ادبیات برای دفاع از مردمِ بی‌دفاع

ادبیات را می‌توان برای ترویج جنگ استفاده کرد. و می‌توان از آن برای آموزشِ دفاع در برابر متجاوزان استفاده کرد. جنگْ نزاعی بین مردانِ یونیفورم‌پوش در میدان نبرد نیست، و مردمِ بی‌دفاع جزو بدترین قربانیان جنگند…

درس‌های «تاپ گان» برای هالیوود

نمی‌توان هر فیلم قدیمی‌ای را به امید فروش نجومی دوباره بازتولید کرد. این تاکتیکِ قدیمی فقط وقتی جواب می‌دهد که استودیوی سینمایی و تیم فیلم‌ساز بتوانند واقعا دنباله‌ای را خلق کنند که خودش قدرت بقا داشته باشد…

چرا گیاه‌خواری بهترین راه کمک به حیوانات نیست

جنبش مدرن حقوق حیوانات رابطهٔ نزدیکی با گیاه‌خواری و وگانیسم داشته است. برای خیلی‌ها تغییر رژیم غذایی بهترین راه برای حمایت از حیوانات است. اغلب هم همین راه را می‌روند. ولی این نوع حمایت چقد موثر است؟

چگونه دنیای ماروِل از هنرمندان بهره می‌برد

فیلم‌های ساخته شده بر اساس ابرقهرمانانِ دنیای سینماییِ مارول میلیاردها دلار فروش کرده‌اند. ولی هنرمندان و مولفانی که این شخصیت‌های پرطرفدار را خلق می‌کنند، از این خوانِ پرنعمت چیزی عایدشان نمی‌شود. چرا؟

پناه پناهی؛ خارج از سایهٔ نام پدر

برای پناه پناهی، دردسرهای سیاسی و سرخوردگی هموطنانش بود که الهام‌بخش ساخت فیلم «جاده خاکی» شد. اما فرایند ساخت فیلم همین‌طور باعث تغییر رابطهٔ او با پدرش و شکل‌گیری هویت خود او به عنوان یک سینماگر شده است…

دانش و فناوری >

می‌اندیشم؛ پس فرق دارم

از نظر شناخت و معرفتْ انسان‌ها رقیبی در بین حیوانات ندارند. هیچ جانورِ دیگری نتوانسته ماهواره و واکسن و ثروت تولید کند. اما به نظر می‌رسد این برتری بیشتر دلایل بیولوژیک دارد که در طول تاریخ تکوین یافته است…

تولد و مرگ اداره؛ آیا اداره نقطهٔ تکامل دیوان‌سالاری است، یا یک شرّ غیرضروری

به نظر می‌رسد معایب ادارات قدیم، استفاده از دورکاریِ امروز را به خوبی توجیه می‌کند. زمانی که کاغذها و قفسه‌ها پیشرفته‌ترین ابزار ذخیره‌سازی اطلاعات بودند، اداراتِ افسرده‌کننده همچون شرّی ضروری به نظر می‌رسیدند…

وداع با آی‌پاد

تولد آی‌پاد دنیای لوازم الکترونیک و بازار موسیقی را متحول کرد و به خلق آی‌فون انجامید؛ اما حالا بعد از نزدیک به بیست‌ودو سال، شرکت اپل تولید آن را متوقف کرده است…