• چگونه داستانی بنویسیم که در مسابقه برنده شود؟‌

    آیا واقعاً یک نویسنده تازه‌کار می‌تواند داستانی بنویسد که از میان صدها و هزارها داستان به عنوان برنده انتخاب شود؟ قبل از پاسخ به این سوال باید روی این نکته تاکید کنیم که دست‌اندرکاران نبشت در سنجش کیفیت و گزینش داستان‌هایی که برای مسابقه ارسال می‌شود، سختگیرانه عمل می‌کنند....
  • مارخور

    مردم می‌گفتند پنج روز بعد از بمباران او را کنار جسد بی‌تنبان ملای مسجد و مردی لاغر یافته‌ بودند که همان‌طور زانو به بغل مرده بود. کسی هرگز نفهمید آن مرد کی بود. او را هم همراه ملا در قبرستان قریه دفن کردند. اما نورالدین را که هنوز نفس...
  • جنسیت در ادبیات: آیا ادبیات زنانه و مردانه دارد؟

    بدیهی‌ست که ارزش و نقش ادبیات تولید شده توسط زنان و مردان (و یا دیگر هویت‌های جنسیتی) در جامعه یکسان است. این نیز مسلم است که زنان و مردان نویسنده و هنرمند باید به منابع و فرصت‌های برابر برای خلق و نشر آثار خود دسترسی داشته باشند. این نیز...
  • زیر آفتاب داغ

    آفتاب به شدت بر دشت می‌تابید و بی‌تابی طیب‌آغا لحظه به لحظه بیشتر می‌شد، نه به خاطر گرمی، بلکه به این دلیل که همین چند دقیقه پیش سوالی را که باید از ذاکرخان بمب‌ساز می‌پرسید، فراموش کرده بود. ذاکرخان خم شده و نیم تنه‌اش را داخل صندوق عقب موتر...
  • درباره‌ی مسابقه‌ی داستان نبشت

    در چند ماه گذشته نشریه نبشت به ندرت به‌روز می‌شد. دلیل آن نه کم‌کاری و دلسردی، که برنامه‌ریزی برای طرحی نو و هدفی‌ جدی‌تر است. برنامه‌های جدید، قبل از همه چیز نیازمند حجم بزرگی از کار فنی است که همچنان ادامه دارد. تغییر پوسته‌ی نبشت با هدف بهتر...
  • از «عیسای عراقی» چه می‌توان آموخت؟

    حسن بلاسم نویسنده‌ و فیلم‌ساز عراقی‌ست که یکی از مجموعه‌های داستانی او به نام «عیسای عراقی» برنده جایزه داستان خارجی در بریتانیا در سال ۲۰۱۴ شد. از این مجموعه داستان «آواز بزها» به فارسی ترجمه و در وبسایت نبشت منتشر شده است. حسن متولد ۱۹۷۳ است، به زبان عربی...
  • نبشت: یکی از ده نشریه موفق ادبی به انتخاب رمان ۵۱

    انجمن رمان ۵۱، که متشکل از جمعی از نویسندگان و علاقه‌مندان ادبیات فارسی در ایران است، به مناسبت یکسالگی فعالیت خود ویژه‌نامه‌ای منتشر کرده که در آن به معرفی و بزرگداشت ده سایت موفق ادبی پرداخته است. آن‌ها از مدیران و سردبیران سایت‌های ادبی خواستند تا از خود و...
  • گروتسک در ادبیات و هنر

    در زبان انگلیسی واژه Grotesque به معنای هرچیزی‌ست که به شکل چندش‌آوری زشت و یا مضحک باشد. استفاده از این واژه در قرن شانزدهم باب شد. اصل این واژه از Grotto در زبان ایتالیایی آمده که به معنای غار است و اشاره به تصاویری دارد انسان‌های اولیه غارنشین...
  • چرا کتاب نمی‌خوانیم؟

    مسلما هزار و یک دلیل می‌توان شمرد که دست به دست هم داده و جماعت فارسی‌زبان را از کتاب‌ خواندن دور نگه‌داشته‌است: دلایل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، حتی سیاسی. اما شاید یکی از دلایلی که کمتر به آن توجه شده، نگاه جامعه‌ی ما به کتاب‌خواندن است. قبل از همه چیز...
  • کابل بلوز

    پُک محکمی به سگرتم می‌زنم و به ستونی از دود خاکستری آن نگاه می‌کنم که در پس‌زمینه ابرهای تیره‌ محو می‌شود. باران بند آمده، اما آسمان عبوس‌تر از قبل است. چشمانم را می‌بندم. باد نوروزی مثل لحافی سرد مرا در خود می‌پیچد و شمه‌ای از بوی بهار، بوی علف و...
  • آن هفت سال خوب: پنجره‌ای به زندگی شهروندان اسراییلی 

    بسیاری از ما همه‌ی شهرهای جهان را ندیده‌ایم، اما تصوری کلی و نزدیک به حقیقت از آن‌ شهرها و مردمانش داریم: پاریس را با برج ایفل و خوش‌پوشی مردمانش می‌شناسیم، رُم ما را به یاد ویرانه‌های کولوسیوم و خون‌گرمی ایتالیایی‌ها می‌اندازد، لندن‌ یادآور رودخانه‌ تِمز و ادب انگلیسی‌شان و...
  • ادبیات ترس: ده داستانک چندجمله‌ای در ژانر وحشت

    ژانر وحشت در ادبیات (و همچنین سینما) از ژانر‌های محبوب ادبی‌ در اروپا و غرب است. داستان‌هایی که در این ژانر نوشته می‌شوند، باید ظرفیت ایجاد ترس، وحشت و شاک را در خوانندگان خود داشته باشند. براساس تعاریف ادبی، ژانر وحشت داستان یا قصه‌ای کوتاه یا بلند است که...
  • دیکتاتور ضدکتاب و نویسنده‌ی خوش‌اقبال

    سلمان رشدی، نویسنده‌ی بریتانیایی، گذشته از آن که جزو نویسنده‌های شناخته‌شده‌ی جهان است، احتمالا برای نویسنده‌های هم‌ترازش، به طور رشک‌برانگیزی جزو خوش‌اقبال‌ترین‌ آن‌ها نیز هست، تا حدی که به سختی می‌توان گفت آیا این کیفیت خوب آثار رشدی‌ست که او را چنین مطرح کرده، یا عزم خستگی‌ناپذیر مقام‌های ایرانی که...
  • تکت لاتری

    مردهای مندرس‌پوشی که روبروی مغازه جمع شده‌ بودند تا پخش زنده اعلام نتایج قرعه‌کشی را روی تلویزیون بزرگ داخل ویترین تماشا کنند،‌ کمی جابجا شدند و شیربهادر موچی روی پیاده‌رو غلطید و زیر نگاه متعجب تماشاچیان صورتش به لجن یخزده خیابان چسپید. ...
  • جنگ همه جا جنگ است: معرفی «آن هفت سال خوب» از اتگار کرت

    «آن هفت سال خوب» با صحنه‌ای از بیمارستان شروع می‌شود؛ جایی که اتگار کرت، همسرش را برای تولد پسرش لیو به آن‌جا آورده و همزمان، زخمی‌های یک حمله موشکی را به آنجا می‌آورند. در این میان خبرنگاری از او می‌خواهد که به عنوان یک نویسنده بگوید که چه اتفاقی...
  • خائن

    ما دو نوجوان شرور بودیم با دو کلاشینکف روسی کاملا نو که قطعات فلزی سیاه‌شان هنوز از گریس کمپانی سازنده‌ آن چرب بود و قنداق‌های لشم آن زیر نور برق می‌زد. دسته آبنوسی پشت ماشه گویی برای دست‌های من ساخته بودند، به راحتی سه انگشتم دور آن می‌پیچید، شصتم...
  • بازگشت هابیل: همچنان قالب‌‌شکن

    بازگشت هابیل ششمین رمان سیامک هروی را که به تازگی در ۲۷۰ صفحه با تیراژ یک هزار جلد از سوی نشر زریاب به چاپ رسیده، از جهات مختلف می‌توان بررسی کرد. به باور نگارنده که از نزدیک در جریان نگارش این رمان و بازنویسی‌های متعدد آن بوده‌ام، اول از...
  • معمای شبیخون قندهار

    جورج در حال تراشیدن ریشش است که شبحی در آینه ظاهر می‌شود. به سرعت دور می‌خورد و این کارش باعث می‌شود که آرنجش بخورد به گیلاس حاوی خمیردندان و مسواکش و همه چیز داخل دستشور پخش شود. هیچر در درگاه تشناب دست به کمر ایستاده و می‌خندد. «ترسیدی؟» «شِت‌!...
  • نانوشته‌ها و «ننویسندگی»

    آیا ابهام و پیچیدگی و پراکندگی در داستان نوعی خلاقیت است؟ اگر خود ما به عنوان خواننده، از داستان‌‌ها و رمان‌هایی لذت می‌بریم که بتوانیم شخصیت‌ها و فضاهای آن را تجسم و روایت آن را دنبال کنیم، چرا گمان می‌کنیم که خواننده دیگری از داستان مبهم و مغلق و...
  • فراموشخانه

    سنجر با خود اندیشید ممکن است واقعا رویا باشد. از چوکی برخاست و کتش را درآورد. پشت کتش شکافته شده بود. پهلوی پیراهنش هم پاره بود. پیراهنش را که بالا زد، دید که پهلویش کبود شده است. انگار ضربه محکمی خورده بود. چیزی یادش نمی‌آمد. قسمت کبود شده مورمور...
  • نوگام و خلاقیت در نشر کتاب فارسی

    نشر نوگام ظاهرا اولین ناشر کتاب فارسی‌ست که هزینه‌‌ی نشر کتاب‌هایش را خوانندگان و علاقه‌مندان می‌پردازند. نوگام یک نهاد غیرانتفاعی‌ در لندن برای نشر کتاب‌های فارسی الکترونیک است و مانند دیگر نهاد‌های مشابه هدفش کسب سود مالی نیست. در گفتگویی که با آزاده ایروانی، سرویراستار نشر نوگام در لندن...
  • آیا برخورد‌های سلیقه‌ای در بی‌بی‌سی افغانستان پایانی دارد؟

    بی‌بی‌سی در کل و بی‌بی‌سی فارسی به طور خاص رسانه‌ای تاثیرگذار در کشورهای فارسی‌زبان و افغانستان بوده است. این نهاد خبری تا همین دهه‌ی گذشته تنها رابط مورد اعتماد مردم افغانستان با جهان خارج تلقی می‌شد. گذشته از آن، بی‌بی‌سی نقش مهمی بر زبان فارسی در حوزه سیاست داشته...
  • هر داستان داستانی دارد

    در سازمانی که به عنوان مشاور و آموزشیار رسانه‌ای کار می‌کنم، نشسته‌‌ام پشت کامپیوتر دنبال عکس‌هایی از نیروهای امریکایی در افغانستان می‌گردم که برای یک گزارش آموزشی نیاز دارم. دو عکس متفاوت به چشمم می‌خورد. یکی تصویر سربازان امریکایی که در چوبی یک خانه را با لگد می‌زنند و...
  • شبکه‌های اجتماعی و فرهنگ فضای مجازی

    آیا همزمان با گسترده‌تر شدن استفاده از شبکه‌های اجتماعی و به طور کلی، انترنت، نیازی به ترویج ایده‌ای به نام «استفاده مسئولانه از انترنت و شبکه‌های اجتماعی» وجود دارد؟ اگر در فضای مجازی از تصویر یا اطلاعات خصوصی فردی بر ضد او استفاده شود، واکنش دیگر کاربران چه باید...
  • پرستوی خوش‌خط روسیه

    اونِه هِروندله، به فرانسوی یعنی «یک پرستو» ولی برای راحتی خودمان همان «پرستو» کافی‌ست. او از این نام مستعار استفاده می‌کند و برای مصاحبه هم ترجیح داد که نام واقعی خود را نگوید. به قول خودش «پرستوها، اگر بخواهند دست به یک پرواز طولانی بزنند، باید آن را در...
  • زاویه دید در داستان‌

    اهمیت ندادن به زاویه دید یکی از مشکلات جدی بیشتر نویسنده‌های تازه‌کار و حتی برخی نویسنده‌های حرفه‌ای در ادبیات فارسی ست. این درست که بیشتر خوانندگان متوجه عدم رعایت این قاعده احتمالا نمی‌شوند، رمانشان را می‌خوانند و لذتشان را می‌برند اما آن اثر بعید است جایی در میان...
  • چگونه یک داستان کوتاه را آغاز کنیم؟

    ایده یک داستان کوتاه اغلب شبیه کلافی سردرگم - یک توده درهم تنیده و به قول هراتی‌ها «رُده» - به ذهن می‌آید. آغاز یک داستان شبیه باز کردن این کلاف و پیدا کردن سرنخ آن است. شروعی خوب می‌تواند نوشتن باقی داستان را ساده‌تر کند. اما یافتن جملات...
  • درباره پست‌مدرنیسم

    پست‌مدرنیسم از آن اصطلاحاتی‌ست که برخی‌ها (بخصوص در افغانستان)‌ برای اشاره به متفاوت بودن یک کار هنری یا ادبی استفاده می‌کنند. ولی آیا معنای واقعی پست مدرنیسم همین است؟‌ آیا فقط برخی کارهای هنری یا ادبی پست‌مدرنیسم هستند؟ پس بقیه را چه می‌توان نامید؟ در زادگاه مفهوم و ایده...
  • اوریجینالیتی و خلاقیت (بخش دوم)

    چگونگی آغاز یک داستان که رابطه مستقیمی با ساختار آن دارد، از مهمترین بخش‌های آن است؛ بخشی که علاقه و کنجکاوی خواننده را برمی‌انگیزاند. رمان‌ها و داستان‌های زیادی، با آن‌که طرح و نوشتاری خوب ممکن است داشته باشند، اما آغاز آن معمولا با نوعی مقدمه‌چینی ملال‌آور همراه است و...
  • موسیقی‌ زیر پوست‌ متن

    کار‌های وسیمه بادغیسی داستان‌های معمولی نیستند و بنابراین نمی‌شود فقط از نظر ساختار و تکنیک و نوشتار بررسی‌شان کرد. هرکدام از داستان‌ها برای خود دنیایی‌اند با آدم‌هایی آشنا اما شگفت‌انگیز؛ زن‌هایی که می‌توانند خواهر ما باشند، یا مادرمان، یا خاله‌امان - کسانی که سال‌های سال با آنها زندگی کرده‌ایم...