مادرم قصهگو بود، ولی من نویسنده و تصویرگرِ داستان هستم. داستانها از حنجرهام عبور نمیکنند، مگر موقعِ خواندن ـــ بلکه از سرانگشتانم تراوش میکنند. مادرم آدمی اجتماعی و بیپروا بود، و مثل همۀ قصهگوهای خوب، داستان را درلحظه خلق میکرد؛ قصهها در درونش و در تقاطعِ اندیشه و صدا شکل میگرفتند. نقلِ او فضا را پر میکرد و همۀ کنشها و واکنشهای شنوندگان را با خود هماهنگ میساخت.
داستانِ آقای خرمی که به تازگی در مجلهی نبشت به چاپ رسیده است در عینِ سادگی و تلخیص، با حال و هوای عجیب و جالبِ خود به طُرُق مختلف خواننده را تحت تأثیر قرار میدهد. این داستان را میتوان مانند بسیاری از داستانهای دیگر که در این مجله و دیگر مجلاتِ ادبی به چاپ میرسند در ژانرِ داستانَک طبقهبندی کرد. این گونه داستانها اصولاً کمتر از هزار کلمه هستند و هنرِ نویسنده را در رسیدن به بالاترین تأثیر در کمترین زمان به محک آزمون میگذارند. داستانِ آقای خرمی هم تنها کمی بیشتر از هشتصدوپنجاه کلمه است، اما تأثیرات قابلملاحظهای بر خواننده دارد.
هاروکی موراکامی، نویسنده شناختهشدهٔ ژاپنی/جاپانی در این مصاحبه با مجله نیویورکر در مورد داستاننویسی میگوید که چگونه خاطرات میتوانند جرقه یک داستان را بزنند. این مصاحبه را دبورا تریزمن انجام داده است.
گروه «گهواره» که جمعی از نویسندگان افغانستانی آنرا مدیریت میکنند، دو کتاب کودک تحت عنوان «کاکا مراد و جعبهی جادویی» و «کاکا مراد» به نشر رسانده است. این کتابها که به صورت فیزیکی چاپ شدهاند و نسخه رایگان پیدیاف آنها نیز از وبسایت گهواره ارائه شده، برای کودکان از مرد فداکاری قصه میکنند که بر علاوه انس و الفتی که به بزرگان دارد، عاشق کودکان است و به آنها زندگانی میآموزاند و تلاش میکند که جنگ بر سر آنها سایهای نداشته باشد.
ظاهرا بعد از حملاتِ ۱۱ سپتامبرِ ۲۰۰۱ به آمریکا بود که شکوفایی داستانهای ویرانشهری آغاز شد و در سال ۲۰۱۰ سر به فلک کشید؛ دورهای که رمانهای «بازیِ گرسنگی» اثرِ سوزان کالینز به موفقیت فراوانی دست یافت. اما آیا فیلمها و داستانهای ویرانشهری تندروی و رادیکالیسم را در جهان واقعی تقویت میکنند؟
طی چهار سال گذشته، من درحالِ نگارشِ یک رمانِ تاریخی بودهام که داستانِ آن مربوط به سالِ ۱۹۰۱ و سومین همهگیریِ بزرگِ طاعون است؛ این طاعونْ میلیونها نفر را در آسیا کُشت ولی [درمقایسه با آسیا،] در اروپا چندان کشتهای برجا نگذاشت. طی دو ماهِ گذشته، دوستان و خانواده و ویراستاران و ژورنالیستهایی که با موضوعِ رمانِ من «شبهای طاعون» آشنا بودند، مرا آماجِ سوالاتی دربارۀ همهگیریهای تاریخ کردند.
هر چه بیشتر کارهای نویسندگان را بخوانیم، بهتر میتوانیم به سوی شناخت از ذهن و خودمان، رشد کنیم. هر یک از نویسندگان بزرگ، بسان جستجوگر ماهری است که گوشههای رمز آلود وجود را آشکار میکنند. بعضی از این مکتشفین قارهها را کشف میکنند، بعضی دیگرشان تمام عمر خود را صرف طرح انداختن یکی دو جزیره کوچک میکنند، و بعضی…
در کتابهای موراکامی چیزهای زیادی هست که آدم ممکن است از آنها خوشش نیاد. رمانهایش پر از بچههاست. استعاراتْ اشباع شدهاند. شخصیتها و رویدادها احتمالا قابلپیشبینی هستند. هرچند موراکامی همیشه طرفدارانِ زیادی داشته، واکنشِ منتقدان مختلط بوده است. مثلا روزنامۀ گاردین یکبار مطلبی نوشت باعنوانِ «ترک عشقِ موراکامی.»
شوانگزانگ راهب بودایی چین، در قرن هفدهم طی سفری افسانهای با گذر از بیابان گُبی و عبور از هیمالیا، به شهرهای مقدس بودایی در هندوستان رسید. سفر زیارتیِ شوانگزانگ ۱۷ سال طول کشید و حدود ده هزار کیلومتر راه بود. نوشتههای او بهروشنی نشان میدهد که تمدنهای آسیایی، هندوستان را مرکز آموزشی جهان میدانستند. خصوصا دانشگاههای بزرگ هند مثل نالاندا و وکرمشیلا، با دهها هزار طلبه، در آن زمان به اندازۀ آکسفورد و کمبریج و کتابخانۀ اسکندریه در زمان ما، مورد احترام بودند. درواقع طبق نوشتههای او، مردم و فرهنگهای مناطق مختلف آسیا، عموما هندوستان را بیش از هر سرزمین دیگری تحسین میکردند.
استنداپ کمدی، که به فارسی معادل رسایی برای آن نداریم، چندسالی است در میان فارسیزبانان نیز رایج شده و نیلاب سرابی، اولین استنداپ کمدین زن از افغانستان به شمار میرود. نیلاب دانشجوی روانشناسی در ایالت کالیفرنیاست و میگوید که قبل از هر چیز یک مادر است. او در یک شرکت تبلیغاتی در آمریکا کار میکند. میگوید زاده کابل است، در پاکستان بزرگ شده و بیش از نیمی از عمر چهل سالهٔ خود را در امریکا زندگی کرده و استنداپ کمدی برای او یک تفریح هدفمند است.
بیست سال پیش وقتی مجمع پیشتازان ادبیات کودکان تاسیس شد، چیزهایی مثل نتفلیکس، اسپاتیفای، آیپد، و یوتیوب اصلا وجود نداشت. ولی امروزه کتابهای کاغذی رقیبان قدَری دارند. با اینحال، مایکل مورپورگو نویسندۀ انگلیسی که دو دهه پیش مجمع پیشتازان ادبیات کودکان را تاسیس کرد، میگوید فناوری اتفاقا برای کتابخوانیِ کودکان خیلی هم مفید واقع شده است
چندهمسری سبکی از زندگیست که بهاندازۀ خودِ بشر قدمت دارد و در همۀ قارهها به اشکال مختلفی دوام آورده است – حتی در جاهایی مثل ایالات متحده که بیشتر مردم ادعا میکنند با آن مخالفند. اشتباه نکنید: دستکم در تئوری، بیشتر آمریکاییها مخالف آن هستند. هرچند نگرشِ مردم نسبت به چندهمسری فرق کرده است – اخیرا در یک نظرسنجیِ گالوپ معلوم شده است که نرخِ تاییدِ این پدیده از آغاز قرن جاری بیش از دوبرابر شده است – ۸۴ درصد آمریکاییها هنوز میگویند که چندهمسری از لحاظ اخلاقی غلط است.