«ادب» پارسیزبانان بهمدت شش قرن در جغرافیایی بزرگ، ازطریق متون و اشعار این زبان منتشر میشد، و آموختنِ ادب، و سبکهای نگارش و بیان و رفتار و کردار، نشانهٔ یک فارسیزبانِ دانشآموخته بود.
علم روانشناسیْ وجههٔ بسیار روشنتری از ملالت را آشکار کرده است. محققان دریافتهاند که ملالتْ آدم را تشویق میکند به دنبال معنای زندگی برود، او را وادار به کاوشگری میکند، و به نوجویی سوق میدهد.
برنارد گرت نظریهپرداز اخلاقیات معتقد است آدم برای آنکه شاد باشد یا در زندگی کامیاب شود، لازم نیست اخلاقیات را رعایت کند. یعنی ممکن است کسی فاسد باشد، اما بههرحال کامیاب شود.
تمدن غرب، دارالسلام، عالم مسیحیت، سرزمین مادری، جهان آزاد، ارض موعود، جهان سوم، پادشاهی چین، و امثال اینها، عمدتا واژگانی هستند که مردم برای تعریف مرزهای جغرافی استعمال میکنند؛ مرزبندیهایی که ممکن است فرهنگ یا ایدئولوژی خاصی را بر جغرافیای بخصوصی تحمیل کند.
چرا دیکتاتورها و قدرتطلبان اینقدر طولانی در قدرت باقی میمانند؟ آنها چگونه مردم را کنترل و طغیانها را مهار میکنند؟ چگونه رقبای خود را از میدان به در میکنند؟ و چگونه فرایندهای ظاهرا دموکراتیک مثل انتخابات را دستکاری میکنند تا قدرتشان را تضمین کنند؟
«جهان پارسیزبان» جغرافیایی وسیع بود که زمانی از بالکان تا «خراسان بزرگ» را تحت پوشش خود داشت. آنچه بالکان غربی و خراسان بزرگ، این مناطق دوردست را به هم پیوند میدهد، زبان و فرهنگ پارسی اعصار گذشته است…
تبدیل ایاصوفیه و خورا به مسجد ممکن است ناشی از مشکلات عدیدهٔ اردوغان باشد، از جمله قدرتطلبی ژئوپولیتیک و مبارزهٔ او با میراث سکولار کمال آتاتورک بنیانگذار ترکیه.
از 1000 تا 1850 میلادی خواه شاعری اصفهانی بودید، یا دیپلمات عثمانی اهلِ استانبول، یا مقامی هندی، یا بازرگانی اهل سمرقند، یا حتی امپراطوری بر کرسی سلطنت دهلی، به احتمال زیاد از زبان پارسی بهرهای داشتید.
کارشناسان بارها وبارها پیشبینی کردهاند که بحران کرونا همه چیز را عوض خواهد کرد. ولی آیا تجربۀ رعبآور این همهگیری، همچنین بشر را وادار خواهد کرد که در برخی توقعات سنگینتر خود تجدیدنظر کند؟
تعلیم در آنچه که بهقول انسانشناسان «دانش کیپو» نامیده میشود، بهطور ابتدایی آن برای ماموران دولتی (کیپوکامایوکها) هر ایالت اجباری بود. بدین منظور، آنها به شهر کوسکو فرستاده میشدند تا در آنجا گویش اینکایی، کویچوا، را آموخته و در مدارس مذهب اینکایی را نیز فراگیرند.
وبا در 1849 جانِ بیش از 100 بیمار را در آسایشگاهِ وسترایدینگ بریتانیا گرفت. عمقِ فاجعه چنان بود که پزشکی ازطرف مدیران آسایشگاه مامور شد که تحقیق و دلیل فاجعه را کشف کند. نتیجۀ کار او، گزارشی بود که سال 1850 منتشر شد و توصیف او از وضعیت شباهت زیادی به همهگیری کووید ۱۹ دارد.
بعد از چند ماه شش غریبۀ داستان ما دریافتند که ماموریتشان بسیار دشوار است. آنها هیچ مدرکِ تحصیلیِ قابلقبولی نداشتند، و با جامعۀ دانشگاهیِ آن زمان که تعدادشان هم اندک بود، هیچ رابطهای نداشتند: اصلا زبان انگلیسی بلد نبودند. در آن زمان، هیچ فرهنگ لغات فارسیبهانگلیسیای وجود نداشت که از آن کمک بگیرند.
