ادبیات، جامعه، سیاست

Category: علم و تکنولوژی

چرا «نظریهٔ همه‌چیز» بی‌معناست

ایده‌های معدودی مثل «نظریهٔ همه‌چیز» برای اهالی علم و خصوصا فیزیکدانان جذاب بوده‌اند؛ این نظریه سعی می‌کند تمام دانش ما را از فیزیکِ بنیادی در قالب یک فرمول نهایی جمع‌بندی کند، ولی همواره شکست خورده است…

خواب و عملکرد مغز ما

بدون خوابِ باکیفیت، مغز و بدن هیچ کدام عملکرد مطلوبی نخواهند داشت. علمِ ما درباره تاثیر خواب بر عملکرد مغز، کلید داشتن خوابِ باکیفیت در شب است، ولی معمولا ما خودمان دشمن اصلیِ خوابِ خودمان هستیم…

نیمهٔ تاریک تغییر ساعت رسمی

شواهد علمی مکرر نشان می‌دهد که تغییر ساعت رسمی برای تمام اقشار جامعه هزینه دارد. گرچه این عواقبِ منفی زیادند، راه‌حلش ساده و مشخص است: به جای تغییر ساعت‌ها، سیاست‌گذاری عمومی باید تغییر کند…

نقش پنهان ژن‌های والدین در سرنوشت فرزندان

ژن‌هایی که در سواد و تحصیلات شما نقش دارند، لزوما آن‌هایی نیستند که به ارث برده‌اید. چون ژن‌هایی که والدین‌تان حمل می‌کنند هم در تعیین مسیر تحصیلی شما موثر خواهند بود، حتی اگر این ژن‌ها به شما نرسیده باشد…

ابزارهای علمی؛ ترفندهای شبه‌علمی

شکِ معقول مایهٔ پیشبرد علم است، ولی نباید آن را با ترفندِ شک یا شکّ مخرب که توطئه‌پردازان به کار می‌برند یکی دانست. شکِ علمی متدی‌ست برای یافتن راه‌حل یک مشکل، اما شکِ مخرب ناشی از انگیزه‌های ناصواب است.

مرز باریک بین واقعیت و خیال

اگر تصویری در ذهن ما به قدرِ کافی قدرتمند باشد، باور می‌کنیم واقعی‌ست و تخیل‌مان را برای درکِ واقعیتِ آن به خدمت می‌گیریم؛ چون ما دنیای خودمان را آن‌گونه که هست نمی‌بینیم، آن‌گونه که خودمان هستیم می‌بینیم…

ما جانوران چگونه یاد می‌گیریم

در حیات وحش، جانوران زندگی نمی‌کنند تا یاد بگیرند، بلکه یاد می‌گیرند تا زنده بمانند. برای آن‌ها، دانش یعنی بقا. اما بیشترِ دانش‌ها آموختنی و اکتسابی است. بیشتر جانوران با مشاهدهٔ والدین‌شان یاد می‌گیرند…

گفتگوی درونی؛ شما هم دارید؟

«صدای آهسته‌ای که در ذهن شماست» ممکن است بدترین منتقد یا بزرگ‌ترین حامیِ شما باشد. این همان صدایی‌ست که شما را در یافتنِ مسیر کمک می‌کند، به شما مشورت می‌دهد، و شما را برای مذاکراتِ دشوار آماده می‌کند…

تجربۀ نزدیک به مرگ در فرهنگ‌های متفاوت

برای بررسی تجربه‌های نزدیک به مرگ باید هرنوع جهت‌گیری مذهبی یا جهان‌بینی شخصی را کنار بگذاریم. مطالعات این حوزه بیشتر به کشورهای غربی محدود می‌شود، و در فرهنگ‌های غیرغربی هنوز خلاءِ زیادی در این حوزه وجود دارد…

شهروندخبرنگاری در گذر تاریخ

همزمان با ظهور اینترنت، شهروندخبرنگاری هم رشدِ حیرت‌انگیزی را تجربه کرد، چون اینترنت بسترهایی در اختیار ژورنالیست‌های آماتور قرار داد تا خبرهایی را گزارش کنند که رسانه‌های کثیرالانتشار از آن‌ها غافل بودند یا آن‌ها را نادیده می‌گرفتند…

جعلِ عمیق و عواقب کم‌سوادی ما

ویدیوی آتش‌زدنِ قرآن به دست ژنرالی آمریکایی در افغانستان، حتی اگر جعلی باشد، به‌راحتی می‌تواند آشوبی عظیم به پا کند. اما با تکنولوژیِ جعل عمیق، ما همواره در معرض چنین محتوای خطرناکی هستیم…

کدام تجربه‌های انسانیْ جهان‌شمول است؟

هیچ گروهِ کوچکی نمی‌تواند نمایندهٔ تمام بشر باشد. برای درکِ این‌که واقعا کدام پدیدهٔ انسانیْ همه‌جایی و جهان‌شمول است و کدام پدیده فقط محصول فرهنگِ خودِ ماست، به پژوهش‌های وسیعی نیاز داریم که مردمِ فرهنگ‌های مختلف را شامل شود.