اینروزها نظریات دو فیلسوف به ندرت خبرساز میشود، اما کامو و سارتر در دوران خود صدای آن روزگار بودند؛ اروپا کاملا ویران شده بود، اما خاکستر باقیمانده از جنگ فضای جدیدی برای تجسم جهانی متفاوت بهوجود آورده بود. خوانندهگان چشم به سارتر و کامو دوخته بودند تا توضیح بدهند که دنیای جدید چه شکلی خواهد داشت.
از ترس هیچچیزی نمیگفتم. میترسیدم چیزی اشتباه بگویم. پرسید چه میکنی سوییس میروی؟ گفتم درس میخوانم. بوتل شراب خود را بالا برد. تمامش کرد. گفت از کدام ولایت استی؟ گفتم از کابل. گفت اروپا خیلی تفاوت دارد. گفت صدسال باید آنجا زندگی کنی تا اروپا را بشناسی
همبستگی کاربران افغان و ایرانی در دو کارزار مخالفت با اعدام و مخالفت با باجدهی به طالبان، که هیچ ارتباط موضوعی به هم ندارند، نشان میدهد که آنچه شهروندان افغانستان و ایران را به هم پیوند داد، سرخوردگی هر دو گروه از رهبران سیاسیشان است؛ اشتراکات فکری معترضان ایرانی هم مثل معترضان افغانستانی، در نارضایتی آنها از سیاستهای حکومتهایشان نهفته است.
زنان زیادی را میشناسم که معتقدند تعیین تکلیف مردان برای ظاهر آنها نشانهٔ توجه و علاقه است. از لابهلای حرفهای زنی که قرار بود خرمسلطان از درِ آرایشگاه برود بیرون، شنیدم که میگفت شبها وقتی کنار شوهرش دراز میکشد، نگران است در چشم او چاق بهنظر برسد. چرا نباید نگران چنین چیزی باشد؟
از کارزار «#نامم کجاست» سه سال میگذرد اما هنوزهم ذکر نام زنان در اجتماع تابو و عیب پنداشته میشود. امروز اکثریت دختران حتی در شهرهای بزرگ افغانستان که فضا برای زنان بازتر بوده و سنتها و عرفهای دست و پا گیر زنان تا حدودی شکسته شده، با نام مستعار در شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند.
سفر میتواند آدم را عوض کند. جیمز بازوِل، مولف اسکاتلندی میگفت سفر او را به «مردی کاملا متفاوت» بدل کرده است. آدام اسمیت گلایه داشت که جهانگردانِ جوان، خیلی زود مغرور و بیمرام میشوند. سارا ویلر نوشته است که سفرهای قطبیِ او، ظاهرا تغییری معنوی بهبار آورده است. و علم هم موافق است. مسافرت میتواند ما را شادتر و خلاقتر کند، و شخصیتمان را عوض کند.
بعضی آدمها از بقیه باهوشترند. تفاوتهای ثابت و آشکاری بین آدمها وجود دارد و تحقیقات نشان میدهد که دستاوردهای مهم زندگی با هوش ارتباط دارد؛ جالب خواهد بود که بتوانیم دلایل علمی این تفاوتهای فردی را کشف کنیم چرا که فهم سازوکارهای علمی هوش، به کاهش زوالِ ذهنی ما در دوران پیری کمک میکند.
من از مرگ برای این میترسم چون فکر میکنم او پایان همه چیز است. به مرگ من، مطمئنام خانوادهام خیلی غمگین خواهد شد. دوستانم همچنان. مگر برای چند روز؟ ده، بیست یا صد روز؟ پس از آن چه خواهد شد؟ چیزی که برای میلیونها انسان دیگر پیشآمده است و من به همین دلیل میترسم: من هیچ میشوم.
یکی از باورهای عوامفریبانه این است که غیرمتخصصان هم به اندازۀ حرفهایها صلاحیتِ تشخیص دارند. دربرابر این عقیده، فلسفه آسیبپذیرتر از علوم طبیعیست. این عقیده ناشی از آرمانِ «پرسشگر مطلقا مستقل» است که هیچچیز را مسلّم نمیشمارد و فقط از ایدههای دستاول استفاده میکند
تعلیم در آنچه که بهقول انسانشناسان «دانش کیپو» نامیده میشود، بهطور ابتدایی آن برای ماموران دولتی (کیپوکامایوکها) هر ایالت اجباری بود. بدین منظور، آنها به شهر کوسکو فرستاده میشدند تا در آنجا گویش اینکایی، کویچوا، را آموخته و در مدارس مذهب اینکایی را نیز فراگیرند.
واقعیت این است که افغانستان کشوری عمیقا نژادپرست است. گرچند نخبگان سیاسی در پی نفی و کتمان چنین معضلی در افغانستاناند و سخنگفتن از آن اغلب با ادبیات سیاسی مانند حفظ وحدت ملی و دوری جستن از نفاق قومی سرکوب میشود، اما نژادپرستی بهصورت روزمره از شهروندان کشور قربانی میگیرد.
ترامپ رئیسجمهور آمریکا نمونهای کوچک از این مستبدان است. او زمامدارِ کشوریست که بهلحاظِ تاریخی خود را هواداِر آزادی دانسته است؛ که البته همیشه اینطور نبوده است. تا امروز، با ساختوپاختِ جمهوریخواهانْ او کمابیش لجامگسیخته حکومت کرده است. حالا انتخابات در راه است و او محبوبیتی ندارد، برای همین بهدنبالِ راهی برای پیروزی دستوپا میزند. و اگر معنایش پایمالکردنِ آزادیهای آمریکایی باشد، اشکالی هم ندارد.
