«بگذار برایت بنویسم»: روایت یک ققنوس

‎رمان «بگذار برایت بنویسم» نوشتهٔ ‎ناهید مهرگان از چند زاویه اثری ارزشمند است؛ این داستان گیرا است و خواننده را با سطور عمیق و منظم به دنبال خود می‌کشاند. روایتی است محکم با تصویرسازی‌های خوب از شخصیت‌هایی چنان ماندگار که بعید نیست شب‌ها به خواب خواننده بیایند و یا تا مدت‌ها از ذهن او خارج نشوند. این ماندگاری خصوصیت آثار ادبی خوب است. در این مطلب تلاش کرده‌ام به برخی از ویژگی‌های اصلی رمان «بگذار برایت بنویسم» بپردازم.

‎نخستین ویژگی این رمان چینش و بافت کلمات و دقت در ارائه تصویر و فضا با اصطلاحات بومی هرات است که نشان از سبک خاص نویسنده در این روایت دارد. نثر با جملاتی کوتاه، زیبا و پرمعنا نوشته شده که خواننده را وامی‌دارد دقیقه‌ای به فکر فرو رود و از خود بپرسد که آیا این توصیف از فضاها یا آدم‌ها یا اتفاقات دقیق و بجا نیست. به ندرت می‌توان جمله یا توضیح و وصف غیرضروری در متن یافت. همه واژه‌ها و سطرها دست به دست هم داده‌اند تا تصویری روشن از فضا و کرکترها به دست دهند؛ نوشتار ظریفی که حاکی از نگاه منحصر به فرد نویسنده به جهان پیرامونش است.

ویژگی دیگر این کتاب زن‌محور بودن آن است. هم نویسنده زن است و هم روای و در نتیجه روایت نیز دیدگاهی زنانه دارد. شخصیت‌های محوری زن در این اثر به شکلی بدیع و طبیعی حضور دارند و با نگاه ظریف و زنانه خود به حوادث داستانی و روابط انسانی روایت را دلپذیر و واقعی می‌کنند.

‎فضایی که روای توصیف می‌کند، دورهٔ پیشا و پسا طالبان است که کمتر در ادبیات امروز افغانستان وصف شده است؛ زمانه‌ای معلق و پرتعلیق  که برای هر خواننده‌ای قابل لمس و درک است و خواننده می‌تواند با رمان ارتباط برقرار کند. اما برای خوانندگان هراتی به دلیل کاربرد اصطلاحات و اشارات به رسوم  و یا مکان‌های واقعی مثل چوک سینما و حمام سلطان‌خان واقعی‌تر می‌نمایند.

در این رمان شخصیت‌های محوری زن در این اثر به شکلی بدیع و طبیعی حضور دارند و با نگاه ظریف و زنانه خود به حوادث داستانی و روابط انسانی روایت را دلپذیر و واقعی می‌کنند.

مسئله خودسوزی زنان، موضوع مهم دیگری است که در واقع سنگ بنای این داستان را شکل می‌دهد. گزارش‌های رسانه‌ها و ادارات رسمی افغانستان نشان می‌دهد که خودسوزی زنان در ولایت هرات – با هدف اعتراض و خودکشی – همچنان یک معضل است. هرچند این پدیده اسفناکی است اما به اعتقاد برخی نشان از این نیز دارد که زنان و دختران در هرات به دلیل آگاهی از حقوق خود زیر بار ستم‌های خانوادگی نمی‌روند و از آن‌جا که حمایتی از آن‌ها وجود ندارد، با خودسوزی به آن اعتراض می‌کنند.

برخی دیگر معتقدند دلیل بالا بودن آمار خودسوزی در هرات فعال بودن بیشتر رسانه‌ها در این ولایت است که چنین مواردی را گزارش می‌کنند. به این معنا که ممکن است آمار خودسوزی زنان در دیگر ولایات نیز همانند هرات باشد اما رسانه‌ها آن را گزارش نمی‌کنند. دلیل آن هرچه باشد، این را می‌دانیم که خودسوزی زنان معضلی جدی است و ناهید مهرگان در اثر خود به شکلی شاعرانه و همزمان واقعی به این موضوع پرداخته است.

وقتی دخترخالهٔ پرشور روای در میان درخت‌های انار «کوتی» می‌سوزد و روای به کمکش می‌شتابد این حس به خواننده دست می‌دهد که زن در جامعه سنتی این رمان چون ققنوسی است که به خاکستر می‌نشیند. شخصیت اول داستان زوال هر عضو کوتی را می‌بیند و دیدگاهش چنان خاکستری می‌شود که حتی در اروپای مدرن نیز نمی‌تواند به یک زندگی عادی و انسانی خو بگیرد. شخصیت اول داستان نیز به این صورت زنده زنده می‌سوزد و خاکستر می‌شود ولی از اثری زیبا مثل این کتاب به جای می‌ماند.

رمان «بگذار برایت بنویسم» اولین اثر ناهید مهرگان را نشر نبشت در دو قالب چاپی و الکترونیک منتشر کرده است. برای جزییات بیشتر روی تصویر کلیک کنید.

ستم خانوادگی و پدیده تکان‌دهنده خودسوزی بخشی از زندگی روزانه شماری از زنان هراتی است که ناهید مهرگان که خود تجربه زندگی در هرات و حتی کار در بخش‌های صحی شفاخانه این شهر را دارد، به درستی به تصویر کشیده است.

احمد شاملو می‌گوید: آیینه‌ای در برابر آیینه‌ات می‌گذارم تا از تو ابدیتی بسازم.

‎ساختن چنین ادبیات از شعر و ادب و هنر برمی‌آید و این کاری است که نویسنده با شخصیت‌های راوی و الناز و زنان و مردان رمان «بگذار برایت بنویسم» از پس آن برآمده است؛ ناهید مهرگان آیینه‌ای در برابر شماری از زندگی‌های هرات گذاشته و زیبایی‌های درختان سرو دشت‌های سبست و آسمان پرستاره را با رنج‌ها و دردهای شخصیت‌های آن جاودان ساخته است.

همزمان نویسنده به آداب و رسومی اشاره می‌کند که در بخش غربی افغانستان و به ویژه در شهر هرات رایج است. او اصطلاحات و واژه‌هایی به کار برده که در قاموس فرهنگ هرات معنا دارند. مثلا ممکن است هر کسی معنای «نخ و سوزن» را نداند و یا خوراکی به نام «مالیده» را نشناسد.

‎این داستان خاکستری که در قالب نامه‌ای به همسر و شرح دلایل ترک او و زندگی آرام و اروپایی‌اش از سوی راوی به نگارش درآمده، می‌گوید انسان پرورده شده در بستر خشونت و تبعیض نمی‌تواند آزادی و مهر و آرامش را به سادگی تاب بیاورد. جهان منظم و قانونمندی که راوی جوان و نیم‌سوخته از فضای طالبانی و زندگی قرون وسطایی به آن پا گذاشته، نمی‌تواند با شادی و آزادی و وسایل مدرن خود روای را مجاب کند. آن نظم خسته‌کننده و قانون ثانیه‌ها و زمان برای شخصی جنون‌زده که میان توهم و واقعیت سرگردان است، قابل تحمل نیست و او را وامی‌دارد به سرزمینی بازگردد که به آن تعلق دارد.

ناهید مهرگان به وحشت و اضطرابی که در این رمان موج می‌زند، طنزی تلخ و نمادین نیز افزوده است. مادر راوی روسری یا قطیفه سفید یونیفورم مکتب دخترانش را برای ماست «چکه» درست کردن استفاده می‌کند و آن را از درختی آویزان می‌کند. معنای نمادین این ماجرا زمانی مشخص می‌شود که بدانیم در دوره حکومت شش ساله طالبان در هرات مکاتب دخترانه به طور کامل بسته شد و دختران و زنان خانه‌نشین شدند. یا این‌که تفکیک میان زن و مرد به حدی بود که دختران برای یکدیگر در دفترچه‌های خاطر خود نامه‌های عاشقانه می‌نویسند.

ناهید مهرگان آیینه‌ای در برابر شماری از زندگی‌های هرات گذاشته و زیبایی‌های درختان سرو دشت‌های سبست و آسمان پرستاره را با رنج‌ها و دردهای شخصیت‌های آن جاودان ساخته است.

رمان جملاتی ماندگار و قصارگونه نیز فراوان دارد،‌ مثل این جمله: «انسان از میان درخت‌ها، در برابر یک درخت سر خم می‌کند.» یا «زمانی گردی که بر هستی می‌نشیند، نه توان از بین بردن زخر را دارد نه توان کم‌رنگ کردن آن را.»

«بگذار برایت بنویسم» به عنوان اولین رمان ناهید مهرگان ساختاری پخته و روایتی دارد که بین انتزاع و واقعیت در رفت و آمد است. به نظر می‌رسد تجربه نویسنده از زندگی در افغانستان و اروپا و مسلک او ـ که خدمات صحی است – و نیز علاقه‌اش به ادبیات و هنر سکون لازم را برای او فراهم کرده تا بتواند خواننده به جهانی ببرد که سال‌هاست نیازمند تعریف و بسط است. ممکن است روای برخی از کرکترها و حوادث را از دنیای واقعی پیرامونش به عاریت گرفته باشد تا ما به عنوان مخاطب بتوانیم دنیای واقعی و جادویی قصه را در هم تلفیق کنیم.

کتاب با دقت و با حفظ واژگان و اصطلاحات محلی هراتی ویرایش شده است. با آن تعداد انگشت‌شماری از واژه‌ها در رمان درست نوشته نشده باشد. دلیل آن ممکن است این باشد که واژگان و اصطلاحات گفتاری هرات هنوز به شکل مکتوب رواج ندارند و به همین دلیل ممکن است برای همه خوانندگان آشنا و ملموس نباشند.

ناهید مهرگان به وحشت و اضطرابی که در این رمان موج می‌زند، طنزی تلخ و نمادین نیز افزوده است.

مثلا کلمه «شحت لحاف» به نظر می‌آید همان شیت انگلیسی باشد که در زبان محاوره‌ای هراتی‌ها همچون بوتل و فیته رواج دارد و یا «موره‌دوزی» تلفظ غلیظ هراتی از «مهره‌دوزی» است. «سبست» به معنای علف و یا «کوتی» به معنای عمارت‌ دارای باغ و حویلی بزرگ نیز می‌تواند برای بیشتر خوانندگان ناآشنا بنماید و شاید بهتر می‌بود که در متن داستان به نحوی توضیح داده می‌شد.

با این همه، «بگذار برایت بنویسم» از نظر نثر و چاپ رمانی پاکیزه از آب درآمده که تعداد اشتباهات تایپی آن کمتر از انگشتان یک دست است.

این رمان را نشر نبشت در دو قالب الکترونیک و کاغذی منتشر کرده و از طریق وبسایت نشر نبشت و فروشگاه‌های بین‌المللی مثل آمازون ارائه شده است.

 

برچسب خورده

100 پاسخ

  73. Solder together the millions enchanting colossal on fan maxxwins – the #1 tangible in dough casino app in America.
    Respite c start your $1000 WITH IT AGAIN honorarium and deny b decrease every make up, hand and rotate into bona fide cash rewards.
    Fast payouts, immense jackpots, and day in activity – download FanDuel Casino again and start playing like a pro today!

    پاسخ

  74. FanDuel Casino is America’s #1 online casino, delivering unhesitating thrills with ignition casino blackjack , upper-class slots like Huff N’ Word, and spend affairs undertaking right at your fingertips. Brand-new players stir 500 Largesse Spins supplementary $40 in Casino Compensation decent for depositing $10—plus up to $1,000 fail on first-day screen losses. Province all Thrillionaires: join for the nonce, vie with your approach, and turn every blink into epic wins!

    پاسخ

  81. Slottica Casino to propozycja dla graczy szukających nowoczesnej platformy do gry online i wygodnego dostępu do szerokiej oferty rozrywki. Serwis wyróżnia się intuicyjnym interfejsem, sprawną obsługą płatności oraz atrakcyjnym wyborem gier dopasowanych do różnych preferencji. Na szczególną uwagę zasługują wysokie standardy bezpieczeństwa, w tym szyfrowanie danych i rozwiązania chroniące prywatność użytkowników na każdym etapie korzystania z platformy. Dzięki temu gracze mogą skupić się na zabawie, mając pewność, że ich dane osobowe i finansowe są odpowiednio zabezpieczone. To jeden z ciekawszych wyborów dla osób zastanawiających się, gdzie grać online w bezpieczny i komfortowy sposób.

    پاسخ

  85. Vavada to znane kasyno online, które działa również w Polsce. Strona przyciąga graczy szeroką ofertą gier, przejrzystymi warunkami i obsługą w PLN (zł). Bonus powitalny oraz intuicyjna obsługa sprawiają, że platforma zdobyła popularność wśród polskich użytkowników.

    پاسخ

  87. Vavada to znane kasyno online, które działa również w Polsce. Strona przyciąga graczy szeroką ofertą gier, przejrzystymi warunkami i obsługą w PLN (zł). Bonus powitalny oraz intuicyjna obsługa sprawiają, że platforma zdobyła popularność wśród polskich użytkowników.

    پاسخ

  89. Kasyno vavada systematycznie buduje swoją pozycję wśród polskim graczom, oferując kompletną lokalizację w języku polskim. Vavada casino zapewnia metody płatności dostosowane do lokalnego rynku, a vavada pl umożliwia łatwy dostęp dla graczy z Polski. Oficjalną stronę vavada kasyno odwiedzają głównie doświadczonych graczy, którzy doceniają atrakcyjne bonusy i program lojalnościowy.

    پاسخ

  92. Dbamy o to, aby każdy gracz czuł się bezpiecznie i komfortowo. Oferujemy popularne metody płatności, takie jak Blik, Przelewy24, Skrill czy karty VISA/Mastercard, z minimalnym depozytem wynoszącym zaledwie 40 zł. Wypłaty w kasynie Slotica PL realizujemy błyskawicznie – zazwyczaj w ciągu 24 godzin. Zapewniamy także całodobowe wsparcie w języku polskim, dostępne przez czat online lub e-mail.

    پاسخ

  93. Vavada w Polsce zdobyła popularność dzięki pełnej lokalizacji i wsparciu dla płatności w złotówkach. Gracze doceniają możliwość grania w języku polskim i kontakt z obsługą klienta w rodzimym języku. Oferta promocyjna, w tym stały cashback 10, dodatkowo zwiększa atrakcyjność kasyna. Na tle konkurencji wyróżnia się szeroką gamą gier, szybkim czasem wypłat i aplikacjami mobilnymi. Wszystko to czyni serwis istotnym graczem na polskim rynku gier online. Vavada Polska kusi graczy nie tylko bonusami, ale też prostotą rejestracji i ogromnym katalogiem gier. Wygodne płatności w PLN oraz szybkie wypłaty? To właśnie doceniają użytkownicy. Wielu z nich chwali intuicyjną obsługę i dynamiczne aplikacje mobilne. A cashback? W Polsce uznawany jest niemal za obowiązkowy element, bo pozwala zmniejszyć ryzyko strat. Czy dziwi więc, że platforma zdobyła reputację bezpiecznej i praktycznej alternatywy wobec konkurencji?

    پاسخ

  98. Platforma obsługuje wygodne formy płatności, w tym BLIK kompatybilny z bankami mBank, ING, PKO BP, Pekao i Millennium, a także popularne karty Visa i Mastercard (Maestro). Pozytywne opinie użytkowników publikowane w serwisach Trustpilot oraz Opinie.com potwierdzają wysoki poziom zaufania do marki. Miłośnicy gry na smartfonach mogą korzystać z dedykowanej aplikacji dostępnej na urządzenia z systemem iOS oraz Android, która zapewnia płynną i stabilną rozgrywkę. Slottica to nie tylko polskie kasyno internetowe, lecz także przestrzeń, w której możesz cieszyć się grą i wygrywać na własnych zasadach.

    پاسخ

  99. Logowanie działa tak samo prosto: klikasz «Zaloguj się», podajesz dane lub używasz jednego z połączonych mediów społecznościowych. Zapomniane hasło odzyskasz w 30 sekund – jedno kliknięcie «Odzyskaj hasło», podajesz e-mail lub numer telefonu i czekasz na link. Załóż konto i sprawdź, jak wygodnie działa nasz panel.

    پاسخ

  100. Vavada to znane kasyno online, które działa również w Polsce. Strona przyciąga graczy szeroką ofertą gier, przejrzystymi warunkami i obsługą w PLN (zł). Bonus powitalny oraz intuicyjna obsługa sprawiają, że platforma zdobyła popularność wśród polskich użytkowników. Opierając się na naszym doświadczeniu, platforma wyróżnia się szybkim działaniem i różnorodnością treści. Vavada Polska jest chętnie wybierana w Polsce przez szeroki wybór gier i bonusów.

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *