ادبیات، جامعه،‌ سیاست

اندیشه

زبان و استعمارزدایی از ذهن

به اطراف‌تان بنگرید، برای وصف محیط‌تان از چه واژگانی استفاده می‌کنید؟ با شناساییِ رنگ‌ها، اشیاء و سازه‌ها و نگاهی به شباهتِ میان الگوهای آشنا، چه افکاری به ذهن‌تان خطور می‌کند؟ تطبیق‌دادنِ گذشتۀ ثبت‌شده در مغز با رویدادِ زمان حال، مانند...

محمد: قهرمانِ روحانیت‌زدایی در عصر روشنگریِ اروپا

در قرن شانزدهم چاپ و نشرِ قرآن کار خطرناکی بود، چون به‌قول اعضای شورای شهر بازل (سوئیس) باعث گمراهی و اِغوای مسیحیانِ معتقد می‌شد، و برای همین هم بود که درسالِ 1542 یک نقاشِ محلی را که قصد داشت ترجمۀ...

چرا به «بازی تاج و تخت» نیاز داریم؟

«بازی تاج و تخت» یکشنبه ۱۴ اپریل برمی‌گردد و دوباره «هراس از زمستان» و تَبِ ناگهانی برای تماشای اژدهاها، شوالیه‌ها، و دشمنی‌های خونینِ سیاسیْ همه را فرا خواهد گرفت. اما این درام، فقط تکرار یک استعارۀ خیال‌پردازانه نیست. درواقع تعارضاتِ...

فلسفهٔ رواقیون: زیرک بودن سخت است، ‌سرسخت‌ بودن زیرکانه

در فلسفه‌ی یونانی مکتبی است که به امتحان زندگی اختصاص داده شده‌است و به نام رواقی‌گری یاد می‌شود - فلسفه‌ی استقامت و بردباری. برای همین است که کُشتی‌گیری و دَوِش در عصر قدیم خیلی مورد احترام بود، آنها آزمایش‌های جسمیِ...

از قضیه «پته‌خزانه» چه می‌توان آموخت؟ | بخش اول: «پته خزانه چیست؟»

این مقاله درباره جنبه‌های مختلف قضیه «پته خزانه» به دو بخش تقسیم شده که به نوبت منتشر خواهد شد. در بخش اول درباره «پته خزانه»، سابقه‌ تاریخی آن و نظرات موافقان و مخالفان بحث خواهد شد. در بخش دوم، نقش...

شایسته‌سالاری نه‌تنها باورِ غلطی است، که مضر هم هست

بیشتر مردم، نه‌تنها فکر می‌کنند که شایسته‌سالاریْ الگوی مناسب برای ادارۀ جهان است، بلکه معتقدند دنیای ما واقعا بر مدارِ شایسته‌سالاری می‌گردد. اما شایسته‌سالاری، نه فقط باوری غلط است، بلکه تحقیقاتِ فزایندۀ علوم روان‌شناسی و عصب‌شناسی نشان می‌دهد که این...

آن‌چه انسان‌ها را از هم جدا می‌کند، دین و سیاست نیست: شرم است

در این زمانه، چگونه می‌توانیم پیوند مستقیم‌تری با دیگران برقرار کنیم؟ برای شروع می‌توانیم با همۀ عُرف‌ها، نهادها، فناوری‌ها و طرزفکرهایی که ما را ازهم جدا نگه می‌دارند، به مخالفت بپردازیم و پیوندهای اجتماعی که ما را به انسان‌های واقعی تبدیل...

نقدی بر تاریخ‌نویسی عاشقانه: هرات در دوره حکومت اولاد و احفاد تیمورشاه

بعضى از مورخين، حوادث و رویدادهای تاریخی را، بر حسب حب و بغضی که نسبت به عوامل و اسباب وقوع آنها دارند، بررسی و بازگو می‌نمایند. این سوءِ تعبیر از تاریخ، به حوزه‌ی خاصی منسوب نبوده، در میان هر ملت...

باورِ بدون شواهد به لحاظ اخلاقی در هرحالی خطا است

آن‌چه بدان باور داریم از اهمیت عملی بسیار بالایی برخوردار است. باور‌های نادرست در باب وقایع اجتماعی یا فیزیکی، سبب عادات نا‌به‌جا در عمل می‌شود. این فرآیند در نهایتِ خود می‌تواند به امری تبدیل شود که زندگانی ما را با...

ژورنالیسم در هزار کلمه!

چرا هزار کلمه؟ چون صرفه‌جویی در مصرف واژه‌ها و نوشتن یک خبر، گزارش‌ یا تحلیل با کمترین شمار ممکن کلمات، مهارتی مهم در ژورنالیسم است و دلایل معقولی دارد؛  کمترینش این‌که روزنامه‌نگار را وامی‌دارد که به جای حاشیه‌پردازی‌های نالازم برود...

ژئوپولیتیک جدید هوش مصنوعی: آیا برای مقابله با تهدید آماده‌ایم؟

اتحاد قدرتمند و پرمنفعت میان هوش مصنوعی و جامعه‌ٔ اطلاعات‌محور، شبکه‌های اجتماعی را به معماران تعاملات ما تبدیل کرده و این وضعیت، باعث بروز نگرانی‌هایی جدی در خصوص از کنترل خارج شدن انقلاب الگوریتمی مطرح شده است. انقلابی که ظاهرا...