نقاشی با روحِ رنگ

رشید حمیدی نقاش جوان افغان ساکن کابل با آبرنگ نقاشی می‌کند. او می‌گوید که نقاشی را بیشتر نزد خود و با استفاده از کتاب‌های آموزش طراحی آموخته است. اما...

رشید حمیدی نقاش جوان افغان ساکن کابل با آبرنگ نقاشی میکند. او میگوید که نقاشی را بیشتر نزد خود و با استفاده از کتابهای آموزش طراحی آموخته است. اما مدتی نیز در کلاسهای طراحی وابسته به مرکز  هنرهای زیبای اصفهان در ایران به یادگیری حرفهای نقاشی پرداخته است. او میگوید نقاشی آبرنگ مشکلترین سبک نقاشی‌‌ست چرا که رنگ در این هنر، برخلاف دیگر سبکها، حجم ندارد. او آبرنگ را نقاشی با روحِ رنگ مینامد.

مجله نبشت با این نقاش گفتگویی از طریق ایمیل انجام داده است که شرح آن را در ذیل میخوانید:

نبشتچطور شد که به نقاشی علاقه‌مند شدید؟

۱۱۰۰۱۱۲۹_۸۴۵۲۸۸۸۸۲۱۹۸۳۹۰_۱۵۲۲۹۱۵۵۹۲_oحمید رشیدی: تا آنجایی که یادم میآید حدود بیست و اندی سال، اوائل نوجوانیام، با خواهر و برادرهای خُردتر داشتیم وسایل برادر بزرگمان را زیرورو میکردیم که میان آنها کتابهایی یافتیم که برای آموزش طراحی بودند. آن روز، بعد از آنکه چند صفحهای ورق زدم این حس به من دست داد که چقدر دوست دارم نقاشی بلد باشم. در واقع این شروع کار من بود کاری به کدام اصول خاصی نداشتم؛ هرچه را میدیدم میکشیدم.

یادم میآید با آنکه پدرم مستقیما تشویقم نمیکرد گاهی میدیدم کسانی را که فکر میکرد در نقاشی ممکن است بهتر از دیگران بدانند، از راه دعوتشان میکرد داخل مغازهاش و کارهای من را نشانشان میداد. البته همین خودش شاید به نوعی تشویقم بود. نمیدانم.

بخش دوم یادگیریام، یا در واقع ادامه راهم، بعد از آن بود که مهاجرت کردم اول به کویته در پاکستان و بعد به اصفهان در ایران. در مرکز شهر اصفهان در یک کتاب فروشی مشغول به کار شدم و آنجا هم زمینهای شد برای اینکه دسترسی داشته باشم به کتاب و اطلاعاتی که برای نقاشی و طراحی لازم داشتم. کتابهارا میدیدم و میخواندم و ایده میگرفتم. فکر میکنم پیشرفت خوبی داشتم. دیگران کارهایم را میپسندیدند و تشویقم میکردند. کم کم مردم با کارهایم آشنا شدند و حتی کارهای سفارشی بسیاری انجام دادم.

چشم به هم زدم شد هشت سال در اصفهان. در سالهای اولی که آنجا بودم زمینه ای فراهم نشد که در کلاسهای آموزشی ‍‍شامل شوم. از طرفی کارهایم خوب بود و آنقدر دنبال یادگیری بیشتر هم نبودم. اما در  آخرین سالی که در ایران بودم زمینهاش فراهم شد که در کلاسهای طراحی وابسته به مرکز هنرهای زیبای اصفهان ثبت نام کنم و بعد از گذراندن یک ترم در این مرکز در امتحان آزمایشی با تجربههای قبلیم در رشته نقاشی توانستم مدرک موفقیت کسب کنم.

بعد برگشتم افغانستان. مدتی کابل بودم و دوباره ایران رفتم و این رفت و آمدها یکی دو بار دیگر هم تکرار شد. در طی این سالها به نقاشی ادامه دادم و نتیجه خوبی هم داشت. در یکی دو سال اخیر که ایران بودم بیشترین وقت را برای آموختن آبرنگ و مینیاتور اختصاص دادم.در بعضی مواقع بخاطر آشنایی که با دیگر فعالان در بخشهای هنری داشتم،زمینه تبادل ایده و معلومات زیادی وجود داشت و اینها زمینه خوبی برای پیشرفتم شد.

نبشت: آیا تکنیک خاصی در نقاشی آبرنگ دارید که کارهایتان را متفاوت می کند؟

رشید حمیدی:‌فکر میکنم اینطور باشد. چون آبرنگ راهی کاملا جدا از هر متدی در نقاشی دارد  و این راه را باید نقاش باید خود بیابد. در غیر آن به مشکلات فراوانی دچار خواهد شد. در واقع همین راه متفاوت است که آبرنگ را از دیگر متدهای نقاشی متمایز میکند

نبشت: چه تفاوتهایی؟ آیا آبرنگ نسبت به دیگر متدها آسانتر است یا سختتر؟

رشید حمیدی: طوری که گفتم آبرنگ راهی کاملا جدا و مسلما تفاوتهایی زیاد با دیگر متدها دارد. ما نقاشها به آبرنگ میگوییم رنگ روحی؛ رنگی که حجم ندارد. منظورم این است که تقریبا محل است که بتوان با آبرنگ سطح یک کاغذ سفید را با هر درجه تیرگی به طور کامل پوشاند. در هرصورت سفیدی کاغذ از زیر رنگ معلوم خواهد شد. دقیقاً همین مسئله باعث میشود که نقاشی آبرنگ شفافیت بیشتری داشته باشد. علاوه براین، ارتباطی که نقاشی آبرنگ با روح و روان برقرار میکند، به تجربه من بینظیر است. من تجربههای مختلفی در متدهای متفاوت نقاشی داشتهام ولی به جرات میتوانم بگویم که به اصطلاح گمشدهی خود را در آبرنگ یافتم  و این باعث دلگرمی و علاقه من به این متد نقاشی میشود.

به عقیدهی من، آبرنگ رنگی است که از دل برمیخیزد و به دل مینشیند. کار کردن با آبرنگ به تمام معنا لذتبخش است. منظورم این نیست که دیگر متدها لذت ندارند اما آبرنگ چیز دیگریست. این نکته را هم اضافه کنم که خودم گاهی مدت زمان زیادی در یک تابلوی آبرنگ غرق تماشا میشوم؛ شاید رکوردی باشد برای خودش؛  حتی محو تماشی نقاشیهایی میشوم که خودم کشیدهام.

در مورد متدهای دیگر مانند رنگ روغن و پاستل و گواش اصلیترین تفاوتشان با آبرنگ همان مسئله روحی بودن و جسمی بودن آنهاست. در رنگ روغن و پاستیل رنگ جسمی هستند و حجم دارند. میشود با اندکی رنگ سطح زمینه را پوشاند و در واقع حجم فیزیکی به تابلو داد. اما به نظر خودم، آبرنگ مشکلترین نقاشیست که من انجام دادهام.

نبشت: آیا نقاشی هایتان را می‌فروشید؟ استقبال مردم چطور است؟

رشید حمیدی: من معمولا به کارهایم شدیدا وابسته میشوم. تا یادم هست همیشه دوست داشتم کارهایم در دسترس خودم باشد و بتوانم تماشایشان کنم. با اینحال دیدن تابلوهایم در خانه کسی هم برای لذت خودش را دارد. و گذشته از آن، هم وسیله کار حرفه ای محدود هست و هم بینهایت گران، و بنابراین مجبورم که کارهایم را بفروشم. ولی متاسفانه زمینه فروش کارهای هنری در افغانستان بسیار ناچیز و محدود است، اگر نگویم وجود ندارد. مردم به کارهای هنری علاقه دارند اما هنوز آن فرهنگ لازم برای خرید کار هنری از هنرمند ایجاد نشده. مردم عادی اولویتهای دیگری دارند اما همین که از تماشای یک تابلوی خوب لذت میبرند هم خودش حس خوبی به هنرمند میدهد.

درکابل فقط برخی از مردم که وضعیت مالی بهتری دارند و عمدتا رستورانهایی که میزبان خارجیها هستند، روی کارهای هنری مثل نقاشی پول خرج میکنند. البته امسال آنها هم از وضعیت تشویش وشکایت دارند.

از طرفی، به نظر من، هنرمندان هم فعالیت زیادی نمیکنند و در مجموع کیفیت کار هنری جدی گرفته نمیشود. نمایشگاه برای معرفی هنر و هنرمند به ندرت برگزار میشود. بعضیها میگویند نهادها و سازمانهای خارجی به هنر در افغانستان اهمیت میدهند اما به نوعی این حمایت شامل همه هنرمندها نمیشود.

نبشت: چه چیزی در نقاشی به شما انگیزه میدهد؟ از چی ایده میگیرید؟

رشید حمیدی: جذابیت کار نقاشی خودش به من ایده میدهد. گذشته از آن، هم زندگی روزمره افغانها در شهرها و روستاها و هم بناها و آثار تاریخی وادارم میکند که به آنها فکر کنم و زبان خودم از آنها بگویم. به عبارتی تصور کنم، و تصویر سازم. برای من رنگ خودش هم ایدهبرانگیز است.

نبشت: آیا علاقه مندی به آموختن نقاشی آبرنگ در کابل هست؟ آیا نمایشگاهی برگذار کردهاید یا خواهید کرد؟

رشید حمیدی: فکر میکنم آبرنگ تا بحال بین مردم، خصوصا بین دانشجویان جای خود را نیافته. بخشی از آن به این دلیل بوده و هست که کارهای آبرنگ حرفهای خیلی کم پیدا میشود. آنهایی هم که خواستهاند این متد را دنبال کنند بعد از مدتی به خاطر اینکه همین نبود کیفیت حرفهای کارها و آموزش علاقهمندی خود را از دست دادهاند. اما کسانی هم هستند که با وجود آشناییشان با هنر نقاشی، کارهای مرا میپسندند و تشویق میشوند که با آبرنگ نقاشی کنند. آبرنگ حرفهای، برخلاف مثلا مینیاتور، پیشینهای در افغانستان نداشته، اما این امیدواری وجود دارد که علاقهمندی به آموختن آن به مرور زمان به وجود آید.

در کل علاقهمندی به هنر کمتر است، از جمله به آبرنگ. در مورد نمایشگاه، باور من هم همین است که کارهای هنریباید در معرض دید عموم قرار داشته باشد تا زمینهای بشود برای آشنایی بیشتر با هنر. من خودم هنوز موفق نشدهام نمایشگاهی داشته باشم. چون در صورت، برپایی نمایشگاه نیاز به بودجه و حمایت دارد. البته در ایران دو سه باری فرصتی برای نمایشگاه پیش آمد، اما به دلایلی، از جمله مسئله مهاجر بودنم موفق نشدم نمایشگاهی از کارهایم برگزار کنم. اما در سال ۱۳۹۰ در نمایشگاهی گروهی که کاری از سازمان اکو در ایران برای مهاجرین بود، حضور داشتم، البته در بخش مینیاتور و فعالیتهای هنری دیگری که در بخش صنایع دستی در ایران داشتم.  اما امیدوارم که بتوانم در آینده در کابل نمایشگاهی برپا کنم.

.

* برای دنبال کردن کارهای رشید حمیدی از صفحه نقاشی‌هایش در فیسبوک دیدن کنید.

.



۷ دیدگاه
  • اسحق انیس
    ۲۱ تیر/سرطان ۱۳۹۶ at ۱۰:۳۵
    پاسخ

    مصاحبه ات را خواندم، عالی بود اما نمیدانم مشکل در کجاست. نام ات را اینجا اشتباه درج کرده است یا من شما را با نام مستعار می شناسم. موفق باشید

  • جلال
    ۱۲ اسفند/حوت ۱۳۹۳ at ۰۹:۳۰
    پاسخ

    امید های آینده ما هستند. موفق باشند

  • لیلما
    ۱ اسفند/حوت ۱۳۹۳ at ۲۰:۰۳
    پاسخ

    بسیار زیبا و هنرمندانه. تشکر از معرفی این هنرمند خوب

  • جواد پویا
    ۱ اسفند/حوت ۱۳۹۳ at ۰۴:۲۰
    پاسخ

    دستانت پر هنر باد و هنر ات پر رونق باد. همیشه شاد و کامیاب باشید.

  • علی رهگذر
    ۱ اسفند/حوت ۱۳۹۳ at ۰۰:۰۵
    پاسخ

    حمیدی عزیز درود برشما، حرف هایت شنیدم درسپیده دمی که باران هم دارد می بارد. حرفهایت همراه با صدای باران داستان زیبای را می سراید که روزگاری زیر همان درختان، بقول خودمانی تای نالا زیر چتر های انبوه برگ درختان توت وزرد آلو و بید و…. تجربه می کردیم. آری تو نقاشی وطراحی می کردی ویا باگل مجسمه می ساختی. ارزو می کنم دستانت توانا واراده ات همچنان محکم وآثارت روح نواز وجادانه

  • سیامک هروی
    ۳۰ بهمن/دلو ۱۳۹۳ at ۲۱:۰۱
    پاسخ

    من که زمانی رهروان این دنیا بودم، از خواندن این مصاحبه لذت بردم، هنر رشیدی پر بارتر باد و موفق تر!

  • لولو
    ۳۰ بهمن/دلو ۱۳۹۳ at ۱۸:۱۵
    پاسخ

    خواندی و دیدنی. هنر آفرینی آقای حمیدی قابل تحسین است و من پیش از این در مورد شان هیچ نمی دانستم. تشکر را سایت نبشت برای هنر رسانی و از جناب رشید حمیدی برای هنر آفرینی شان.

  • پاسخ

    *

    *

    آخرین دیدگاه‌ها

    از همین نویسنده: