نژادپرستیِ ساختاری؛ فراتر از نژادستیزیِ محض
گاهی نابرابریهای نژادی صرفا ناشی از نژادستیزی است؛ اما گاهی ترکیبی از مولفههای طبقاتی و نژادی و شغلی است، که در اینگونه موارد، تلاش برای استخراجِ معنای صرفا نژادی، یا غیرممکن است یا موجب نادیدهگرفتنِ برخی دیگر از جنبههای بیعدالتی در حق اقلیتهای دیگر خواهد شد.
نژادپرستی افغانی: نیمرخی که میپوشانیم
واقعیت این است که افغانستان کشوری عمیقا نژادپرست است. گرچند نخبگان سیاسی در پی نفی و کتمان چنین معضلی در افغانستاناند و سخنگفتن از آن اغلب با ادبیات سیاسی مانند حفظ وحدت ملی و دوری جستن از نفاق قومی سرکوب میشود، اما نژادپرستی بهصورت روزمره از شهروندان کشور قربانی میگیرد.
مصداقهای غیرغربی نژادپرستی
در شراق تعریف ما از نژادپرستی چیست و مصداقهای مشخص آن کدامهاست؟ معادلهای بومی و خاستگاه نژادپرستی در فرهنگ شرقی چیست؟ ربط نُرمهای اجتماعی و سازوکارهای فرهنگی با تبعیض نژادی چیست؟ ایا برداشت کشورهای منطقه از مفهوم نژادپرستی با غرب تفاوت دارد؟ افراد تبعیضگر در نظامهای سیاسی چه سود شخصی و گروهی میبرند؟ اینها پرسشهایی است که مهمانان میزگرد «مصداقهای غیرغربی نژادپرستی» که به ابتکار انستیتوت مطالعات استراتژیک برگزار شد، به آن پرداختند.
برای نژادپرستنبودن، فقط آدمِ خوب بودن کافی نیست
من سفیدپوستم. بهعنوان یک شخصیتِ دانشگاهی و مشاور و نویسنده در موضوعِ هویتِ نژادیِ سفیدپوست و روابط نژادی، هرروز با بقیۀ سفیدپوستها دربارۀ معنای نژاد در زندگیمان صحبت میکنم. این دیالوگها انتقادی هستند، چون تقریبا به هر جا نگاه کنیم، نابرابریِ نژادی وجود دارد و نهادهای مختلف هم فوقالعاده تحت کنترل سفیدپوستان هستند. بیشترِ ما خودمان را نژادپرست نمیدانیم، ولی همچنان نژادپرستیمان را بازتولید میکنیم و در تبعیض نژادی زندگی میکنیم.
نژادپرستی چیست و چگونه میتوانیم نژادپرست نباشیم؟
نژادپرستی نه تنها از نظر اخلاقی مذموم است، بلکه با پیشرفت علم، به ویژه علم ژنتیک، ثابت شده که تفاوتهای ظاهری افراد مثل رنگ پوست، رنگ مو یا چشم و یا ویژگیهای چهره و اندام افراد، که به نظر بسیاری ممکن است مهم جلوه کند، از نظر علمی اهمیت چندان ندارد. در واقع، حالا علم به ما ثابت کرده که در واقع تفاوتها میان افراد متعلق به یک «نژاد» به مراتب بیشتر و با اهمیتتر از تفاوتهای آن نژاد با نژاد دیگر است.